Anthropic cavabın hansı süni intellekt modelindən gəldiyini yoxlayan FlashProve-u açıq kodla yayımladı

Anthropic 2 noyabr 2026-cı ildə bildirib ki, konkret süni intellekt modelinin müəyyən cavabı verdiyini istifadəçinin yoxlamasına imkan verən kriptoqrafik sübutlar üzrə irəliləyiş əldə edib və tədqiqat saytında FlashProve adlandırdığı açıq kodlu sistemi dərc edib; TechCrunch bu iş barədə növbəti gün yazıb.

FlashProve nə edir

• Anthropic-in bildirdiyinə görə, sistem cavabın konkret modeldən gəldiyini təsdiqləyən kriptoqrafik sübut — «istifadəçinin tez, ideal halda prosessorda bir neçə saniyə ərzində yoxlaya biləcəyi qısa sübut» — yaradır və bununla modelin «xərclərə qənaət məqsədilə marşrutlaşdırma xidməti tərəfindən, yaxud token axınına müdaxilə etmiş hücumçu tərəfindən gizlicə əvəz edilməsinin» qarşısını alır.
• Anthropic-in məlumatına görə, 400 milyard parametrli, ekspertlər qarışığı (mixture-of-experts) arxitekturalı Llama 4 Maverick modeli üçün bir Nvidia H100 GPU 4 bitlik kvantlaşdırılmış çəkilərlə sübutları saniyədə təxminən 110 token sürətlə yaradır; eyni kvantlaşdırılmış çəki şərtlərində hər sübut 1 024 tokenlik sorğu üçün təxminən 19 meqabayt həcmindədir — bu, modelin özünü açıq kodlu vLLM kitabxanasında işlətmək üçün lazım olan «GPU vaxtının təxminən 70-95 qatıdır».
• Anthropic bildirib ki, Apache 2.0 lisenziyası ilə beş komponent yayımlayır: tədqiqat yazısı, texniki hesabat, protokol spesifikasiyası sənədi, icra oluna bilən sübut yaradıcı və yoxlayıcı kod, həmçinin sistemin təhlükəsizlik iddialarının Lean dilində yazılmış riyazi sübutları.
• TechCrunch yazır ki, laboratoriyalar hər modelin sonradan onun çıxışları ilə tutuşdurula bilən «barmaq izini» dərc etməlidir; barmaq izləri modelin çəkilərini açıqlamadığı üçün kommersiya laboratoriyaları mülkiyyət məlumatlarını açmadan sistemi tətbiq edə bilər.
• Anthropic bildirib ki, bu tədqiqat «aralıq irəliləyişdir, tamamlanmış tədqiqat gündəliyi deyil». TechCrunch-ın yazdığına görə isə «sistem üzrə tədqiqat davam edir və onu Anthropic-də, yaxud hər hansı digər laboratoriyada istifadəyə vermək planı yoxdur».

Bunun əhəmiyyəti nədir

Anthropic sübut oluna bilən nəticə çıxarmanı yalnız istifadəçi etibarı üçün deyil, «süni intellektin inkişaf sürətinə dair tələblərə uyğunluğun yoxlanılması» və digər tənzimləyici öhdəliklər üçün də alət kimi təqdim edir; hökumətlər könüllü süni intellekt məcəllələrindən qabaqcıl laboratoriyalar üçün məcburi öhdəliklərə keçdikcə bunun əhəmiyyəti arta bilər. Silikon Vadisindən kənardakı bizneslər üçün — o cümlədən süni intellekt xidmətlərini vasitəçi satıcılar və marşrutlaşdırma qatları vasitəsilə alan Azərbaycan bankları və telekom operatorları üçün — bu cür sübutun işlək variantı pulunu ödədikləri model səviyyəsini aldıqlarını, yoxsa açıqlanmadan əvəz edilmiş daha ucuz variantı aldıqlarını təsdiqləmək yolu olardı.