Trump federal süni intellekt siyasətini koordinasiya etmək üçün Super İntellekt Qüvvəsi yaradıb

Prezident Donald Trump bazar günü, 4 oktyabr 2026-cı ildə öz Truth Social platformasındakı yazısında «Super İntellekt Qüvvəsi»nin (Super Intelligence Force) yaradıldığını açıqlayıb və süni intellekt üzrə yeni federal işçi qrupuna rəhbərlik etmək üçün Milli Kəşfiyyat direktoru Jay Clayton-u təyin edib; bu barədə Associated Press məlumat yayıb. TechCrunch açıqlamanı həmin gün təsdiqləyərək bildirib ki, bu addım Trump-ın süni intellekti «super intellekt» kimi adlandırmağa çalışdığı sərəncamdan sonra atılır.

İşçi qrupu nə edəcək

• TechCrunch-ın The Wall Street Journal-a istinadən verdiyi məlumata görə, qrupa Clayton sədrlik edir; sədr müavinləri Federal Ticarət Komissiyasının sədri Andrew Ferguson, hərb nazirinin tədqiqat və mühəndislik üzrə müavini (Undersecretary of War for Research and Engineering) Emil Michael və Kadrların İdarə Edilməsi Ofisinin (Office of Personnel Management) direktoru Scott Kupor-dur.
• Trump-ın Truth Social-da dediyinə görə, işçi qrupu federal hökumətin «İstehlakçılar, İctimai Maraq Qrupları, Dini Təşkilatlar, Kritik İnfrastruktur Təchizatçıları və Super İntellekt Şirkətləri» ilə əlaqələrini koordinasiya edəcək; bu fikri Straight Arrow News yayıb.
• Clayton The Wall Street Journal-a bildirib ki, qurumun süni intellektin yaratdığı risk və imkanlar barədə hesabat vermək üçün 120 günü var; bunu Straight Arrow News xəbər verib.
• Clayton deyib ki, «birinci olmamağın riski yüksəkdir»; Straight Arrow News-un yazdığına görə, bu sözlər administrasiyanın Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu sahəyə liderlik etməsi barədə bəyan etdiyi istəyi vurğulayır.
• TechCrunch-ın məlumatına görə, işçi qrupunun nizamnaməsi süni intellekt vasitəsilə yaranan təhdidlərə cavab planlarını «həddindən artıq tənzimləmə» və tənzimləyicinin ələ keçirilməsinin (regulatory capture) qarşısının alınması ilə birlikdə nəzərdə tutur.
• Associated Press-in yazdığına görə, qrup Trump-a və onun aparat rəhbəri Susie Wiles-a hesabat verir; TechCrunch-ın məlumatına görə, qurumun yaradılması texnologiya şirkətlərinin rəhbərlərinin bir həftə əvvəl Ağ Evdə imzaladığı könüllü və məcburi qüvvəsi olmayan süni intellekt təhlükəsizliyi öhdəliyindən sonra baş verib.

Bunun əhəmiyyəti nədir

İşçi qrupu məcburi qaydalardan çox rəqabət sürətinə üstünlük verən yanaşmanı rəsmiləşdirir; belə olduqda yaxın müddətdə sahəyə qarşı əsas məhdudiyyət icrası təmin edilən tənzimləmə deyil, süni intellekt şirkətlərinin imzaladığı könüllü təhlükəsizlik öhdəliyi olaraq qalır. Azərbaycanın və qonşu dövlətlərin infrastruktur və məlumat mərkəzi investisiyası üçün eyni qabaqcıl süni intellekt laboratoriyalarını cəlb etməyə çalışdığı Xəzər regionu üçün Vaşinqtonun qanunvericilik nəzarətindən çox sahənin özünütənzimləməsinə üstünlük verməsi onu göstərir ki, Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktındakı məcburi risk pillələrinə ən yaxın tənzimləmə modelini Amerika Birləşmiş Ştatları yaxın müddətdə təkrarlamayacaq; hər iki yurisdiksiyada fəaliyyət göstərən hökumətlər və süni intellekt təchizatçıları bu fərqi nəzərə almalı olacaq.