Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti süni intellektə əsaslanan kiberfırıldaqçılıq şəbəkələri barədə xəbərdarlıq edib
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti 2 oktyabr 2026-cı ildə bildirib ki, xarici kibercinayətkar şəbəkələr rəsmilərə, əməkdaşlara və vətəndaşlara qarşı süni intellekt alqoritmləri və proqram təminatından istifadə edir. APA və Report.az yazıb.
Azərbaycanın Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti 2 oktyabr 2026-cı ildə bildirib ki, ölkə hüdudlarından kənarda fəaliyyət göstərən mütəşəkkil kibercinayətkar şəbəkələr rəsmilərə, şirkət əməkdaşlarına və adi vətəndaşlara qarşı daha mürəkkəb fırıldaqçılıq sxemləri qurmaq üçün süni intellektdən istifadə edir. Xidmətin bəyanatını həmin gün APA və Report.az yayıb.
Qurum nə bildirib
- APA-nın məlumatına görə, Təhlükəsizlik Xidməti bildirib ki, şəbəkələr «yeni və mürəkkəb kiberhücumlar» həyata keçirmək üçün «süni intellekt texnologiyalarının imkanlarından istifadə edir».
- Qurumun açıqlamasına görə, hədəflər arasında «dövlət qulluqçuları, müxtəlif müəssisə və təşkilatların əməkdaşları, habelə adi vətəndaşlar» var; onlara «süni intellekt alqoritmləri və xüsusi proqram təminatı» vasitəsilə çıxış əldə edilir. Bu ifadələri həm APA, həm də Report.az verib.
- APA-nın yazdığına görə, fırıldaqçılar «diqqətlə hazırlanmış ssenarilər» əsasında «təcili» və «vacib» qeydi ilə mesajlar göndərir, sonra zərərçəkənləri «hüquq-mühafizə orqanlarının və ya digər rəsmi qurumların adından çıxış edən» saxta hesablara yönləndirərək xarici hesablara köçürmə tələb edir.
- Qurum bildirib ki, «çoxsaylı xəbərdarlıqlara və maarifləndirmə tədbirlərinə baxmayaraq… bəzi vətəndaşlar hələ də bu cür fırıldaqçılıq sxemlərinin qurbanı olur»; Report.az-ın eyni bəyanatla bağlı yazısında da həmin fikir yer alıb.
- APA-nın məlumatına görə, Xidmət vətəndaşlardan hər hansı şübhəli sorğu, müraciət və ya mesaj barədə «dərhal hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat verməyi» xahiş edib.
Bunun əhəmiyyəti nədir
Bəyanat süni intellektlə gücləndirilmiş sosial mühəndisliyi Azərbaycan dövlət qurumlarının ictimaiyyətə açıq şəkildə işarə etdiyi təhdidlər sırasına əlavə edir; bununla belə, nə yeni qayda, nə sanksiya, nə də mövcud hüquq-mühafizə əlaqələrindən əlavə hər hansı məlumat vermə kanalı elan olunub. Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası — sərəncamın xülasəsinə görə, «süni intellektin inkişafını sürətləndirmək» və «süni intellektlə bağlı texnologiyaları və idarəetmə sistemlərini təkmilləşdirmək» məqsədilə prezident sərəncamı ilə təsdiqlənib — fırıldaqçılığa qarşı cavab tədbirlərindən bəhs etmir; bu isə xəbərdarlığı dərc olunmuş uyğunluq çərçivəsinin hissəsi deyil, müstəqil tövsiyə kimi saxlayır.
Azərbaycan qurumları üçün bu nə deməkdir
Banklar, dövlət qurumları və iri işəgötürənlər üçün xəbərdarlıq süni intellektlə hazırlanmış fişinq və şəxsiyyətin saxtalaşdırılması cəhdləri üzrə işçi təlimlərinin yenilənməsinə işarədir, çünki Təhlükəsizlik Xidməti hücumçuların ümumi fırıldaq şablonlarından deyil, «hüquq-mühafizə orqanlarının və ya digər rəsmi qurumların» adından çıxış etməsindən bəhs edir. Qurum insidentlərin sayını, maliyyə itkilərini və ya sektorlar üzrə bölgünü açıqlamayıb, ona görə də təşkilatlar hələlik öz risklərini rəsmi məlumatla tutuşdura bilmir; praktiki nəticə Süni İntellekt Strategiyası üzrə yeni tənzimləyici öhdəlik deyil, prosedur xarakterlidir — sifariş olunmamış «təcili» müraciətləri hər hansı köçürmədən əvvəl ikinci kanal vasitəsilə yoxlamaq.
