OpenAI 722 riyaziyyat əlyazması dərc edib, riyaziyyatçılar isə yoxlamaya çata bilmir

OpenAI ictimaiyyətə təqdim olunmayan daxili qabaqcıl modelinin hazırladığı 722 riyaziyyat əlyazmasını 6 oktyabr 2026-da açıq «openai/math» GitHub repozitoriyasında dərc edib; otuzdan çox riyaziyyatçı isə The Verge-in 9 oktyabrda dərc olunan yazısında bildirib ki, bu nəşri başa düşmək illər çəkə bilər.

Nə dərc olunub

• OpenAI öz açıqlamasında bildirib ki, repozitoriyada «hazırda 372 əlaqəli nəticə qrupuna bölünmüş 722 əlyazma var»; bura məqalələr, sübut materialları, nəticələrin çoxu üçün Lean formal yoxlama kodu və modelin mühakimə gedişinin 10 qısaldılmış xülasəsi daxildir.
• Şirkətin yazısına görə, nəticələr «təxminən 4 000 məsələ» üzrə qiymətləndirmədən alınıb, hər nəticə üzrə orta hesablama xərci isə ChatGPT Pro-nun təxminən üç saatlıq «düşünmə» vaxtına bərabərdir.
• The Verge yazıb ki, OpenAI «719 əlyazmadan yalnız 300 əsas nəticənin, yəni təxminən 42 faizinin formalizasiya olunduğunu» bildirib və şirkət «əldə etdikcə repozitoriyanı yeni formalizasiyalarla yeniləyəcəyini» qeyd edib.
• Otuzdan çox riyaziyyatçı nəşri The Verge-ə təsvir edərkən «heyrətamiz», «öhdəsindən gəlinməz», «görünməmiş» və «sırf dəlilik» kimi sözlərdən istifadə edib.
• Konnektikut Universitetinin riyaziyyat professoru Álvaro Lozano-Robledo The Verge-ə deyib: «Yalnız xülasələrin bütün siyahısını gözdən keçirmək belə öhdəsindən gəlinməz işdir».
• London İmperial Kollecinin riyaziyyatçısı Kevin Buzzard bildirib ki, öz sahəsində — cəbri ədədlər nəzəriyyəsində — «diqqəti cəlb edən» yalnız altı teorem tapıb və onlardan az bir hissəsi formal yoxlanılıb; bu da onu, özünün dediyi kimi, «doğru olmaya da bilən keyfiyyətsiz material» oxumaq, yoxsa başqalarının yoxlamasını gözləmək arasında seçim qarşısında qoyur. Bunu o, The Verge-ə deyib.

Bunun əhəmiyyəti nədir

Nəşr göstərir ki, qabaqcıl süni intellekt laboratoriyası artıq elmi nəticələri elmi ictimaiyyətin resenziya və yoxlama üçün mövcud alətlərinin tempini üstələyən həcmdə istehsal edir; The Verge-in yazdığına görə, OpenAI özü də GitHub-da qeyd edib ki, əlyazmalar «yoxlamanın müxtəlif mərhələlərindədir» və onların «çoxu, lakin hamısı deyil» formalizasiya olunub. Xəzər regionunun süni intellekt tədqiqat alətlərini araşdıran universitetləri və tədqiqat institutları üçün bu epizod xatırladır ki, süni intellekt sisteminin nəticələrinin həcmi onun etibarlılığının sübutu deyil və modelin necə təqdim olunmasından asılı olmayaraq, iddialar müstəqil formalizasiya və ya resenziyadan keçənə qədər yoxlanılmamış sayılmalıdır.