Nyu-York süni intellekt qanunu üzrə qeydiyyat portalını açıb, OpenAI və Anthropic qeydiyyatdan keçməlidir
Nyu-York ştatı 10 noyabr 2026-cı ildə RAISE Aktı üzrə qeydiyyat portalını açıb; OpenAI və Anthropic kimi iri süni intellekt tərtibatçıları qanun 1 yanvar 2027-də qüvvəyə minənədək qeydiyyatdan keçməlidir; bunu TechCrunch yazıb.
TechCrunch-ın yazdığına görə, Nyu-York ştatı 10 noyabr 2026-cı ildə Məsuliyyətli Süni İntellekt Təhlükəsizliyi və Təhsili (RAISE) Aktı çərçivəsində iri süni intellekt tərtibatçıları üçün qeydiyyat portalını açıb; OpenAI və Anthropic kimi şirkətlər qanun 1 yanvar 2027-ci ildə qüvvəyə minənədək qeydiyyatdan keçməlidir.
Qanun nə tələb edir
- TechCrunch-ın məlumatına görə, RAISE Aktı «iri qabaqcıl tərtibatçıları — illik gəliri 500 milyon dollardan çox olan şirkətləri» əhatə edir; onlar təhlükəsizlik çərçivələrini öz veb-saytlarında dərc etməli, kritik təhlükəsizlik insidentləri barədə 72 saat ərzində məlumat verməli və modellər üzrə ictimai şəffaflıq hesabatları buraxmalıdır.
- TechCrunch bildirib ki, Aktı icra edəcək və iri qabaqcıl laboratoriyalara nəzarət edəcək yeni qurum — Rəqəmsal İnnovasiya, İdarəetmə, Dürüstlük və Etimad Ofisi (DIGIT) yaradılıb. Həmin məlumata görə, sanksiyalar «bir pozuntu üçün 1 milyon dollara, sonrakı pozuntular üçün 3 milyon dollara qədər» ola bilər; ştat həmçinin qeydiyyatdan keçməyən şirkətlərə qarşı icra tədbirləri görə bilər, lakin ştat sözçüsü təfərrüat verməkdən imtina edib.
- TechCrunch-ın yazdığına görə, qubernator Kathy Hochul həmin gün Binghamton Universitetində Süni İntellekt Məsuliyyəti və Tədqiqatları üzrə Nyu-York Mərkəzini də işə salıb; o, mərkəzi ilk dəfə yanvarda «55 milyon dollarlıq ianə və kapital» ilə birlikdə elan etmişdi. Hochul bildirib ki, Nyu-York «ağıllı və məqsədəuyğun süni intellekt tənzimlənməsi üçün milli model qurur».
- TechCrunch-a görə, Nyu-Yorkun süni intellekt çatbotlarının operatorlarından bot olduqlarını açıqlamağı və intihar meyillərini aşkarlamağa çalışmağı tələb edən ayrıca qanunu artıq qüvvədədir; yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün süni intellekt yoldaşlarına dair əlaqəli qanun isə 1 iyun 2027-ci ildə qüvvəyə minir.
Bunun əhəmiyyəti nədir
RAISE Aktı Nyu-Yorku — Kaliforniyanın SB 53 sənədindən sonra, İllinoysun SB 315 sənədindən əvvəl — qabaqcıl süni intellekt tərtibatçılarını könüllü öhdəliklərlə deyil, rəsmi insident hesabatlılığı rejimi ilə bağlayan növbəti ABŞ yurisdiksiyasına çevirir. Hesabatlılıq modeli Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktını təkrarlayır: həmin sənədin 55-ci maddəsi sistem riski daşıyan ümumi təyinatlı süni intellekt modellərinin təchizatçılarından «ciddi insidentlər və mümkün korrektiv tədbirlər barədə müvafiq məlumatları izləməyi, sənədləşdirməyi və əsassız gecikmə olmadan Süni İntellekt Ofisinə bildirməyi» artıq tələb edir. Süni intellekt alətlərini, o cümlədən OpenAI və Anthropic məhsullarını öz işinə tətbiq edən Azərbaycan və digər ölkələrin şirkətləri fəaliyyət yerindən asılı olmayaraq bu uyğunluq modeli ilə öz təchizatçıları vasitəsilə daha çox üzləşəcək.
