Google Crusoe-nun dayanmış Vayominq data mərkəzini öz üzərinə götürür, 17 milyard dollar öhdəlik verir
Crusoe 6 noyabr 2026-cı ildə bildirib ki, Google onun Vayominqin cənub-şərqindəki yarımçıq data mərkəzi sahəsini alıb; TechCrunch-ın məlumatına görə, Google kampusun qurulmasına 17 milyard dollar yatırmağı planlaşdırır.
Denverdə yerləşən, süni intellekt infrastrukturu inkişaf etdirən Crusoe şirkəti 6 noyabr 2026-cı ildə bildirib ki, Google onun Vayominqin cənub-şərqindəki yarımçıq data mərkəzi sahəsini alıb; bununla da Crusoe-nun Blackstone-un dəstəklədiyi Tallgrass Energy ilə birgə hazırladığı layihədəki rolu başa çatır. TechCrunch həmin gün yazıb ki, Google kampusun qurulmasına 17 milyard dollar yatırmağı planlaşdırır; məlumata görə, şirkət bundan əvvəl layihənin Crusoe-nun idarəçiliyi altında xərcləri və tikinti müddətləri ilə bağlı narahatlıq bildirmişdi.
Nə əl dəyişdi
- Crusoe-nun bildirdiyinə görə, saziş «Crusoe-nun Vayominq layihəsi üzrə ilkin hazırlıq işlərindəki iştirakının tamamlandığını göstərir»; həmin işlər sahənin seçilməsini, dövlət razılıqlarının alınmasını və Tallgrass Energy ilə birlikdə qurulmuş hibrid enerji strategiyasını əhatə edirdi — yanacaq elementləri, şəbəkə enerjisi və təbii qaz turbinləri, həmçinin Tallgrass-ın regional CO2 saxlama qovşağı vasitəsilə karbon tutulması üzrə uzunmüddətli plan.
- TechCrunch-ın məlumatına görə, Crusoe Vayominq layihəsini keçən il elan edib və onu 10 qiqavat (QVt) enerji gücünə qədər genişləndirməyi planlaşdırırdı.
- TechCrunch yazıb ki, Google yarımçıq layihə üçün nə qədər ödədiyini açıqlamayıb, lakin kampusun inkişafına 17 milyard dollar yatıracağını bildirib.
- TechCrunch-ın məlumatına görə, Google layihənin inkişafını öz üzərinə götürməzdən əvvəl onun müştərisi kimi müqavilə bağlamağa çalışıb, lakin buna nail olmayıb.
- Crusoe-nun həmtəsisçisi və baş icraçı direktoru Chase Lochmiller deyib: «Crusoe intellekt üçün qiqavatları işə salmaqla məşğuldur», əlavə edib ki, şirkətin «6 QVt-dən çox müqavilələşdirilmiş gücü və 40 QVt-dən çox layihə portfeli var».
- Crusoe bildirib ki, Texasın Amarilo şəhəri yaxınlığındakı Armstrong qraflığında tikilən Google data mərkəzi kampusunu ayrıca olaraq inkişaf etdirməyə davam edir.
Bunun əhəmiyyəti nədir
Bu əl dəyişməsi göstərir ki, müstəqil inkişaf şirkətləri layihələri nəzərdə tutulan xərclə və qrafik üzrə çatdırmaqda çətinlik çəkdikdə hiperskal şirkətlər süni intellekt data mərkəzlərini bilavasitə öz nəzarətinə alır; bu dinamika hazırkı süni intellekt tikinti dalğasını nə qədər kənar kapitalın və kimin balansının maliyyələşdirdiyini müəyyən edir. Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası çərçivəsindəki planların bir hissəsi olaraq Ələt Azad İqtisadi Zonası üçün hiperskal data mərkəzi investisiyasını cəlb etməyə çalışdığı Xəzər regionu üçün bu hadisə xatırlatmadır: güclü maliyyə dəstəyi olan inkişaf şirkətləri də meqalayihələr üzərində nəzarəti son nəticədə həmin gücə ehtiyac duyan bulud şirkətlərinə verə bilər.
