Aİ Süni İntellekt Aktı — şəffaflıq qaydaları işləyir, yüksək risk tarixləri 2027 və 2028-ci illərə keçirilib
2 avqust 2026-dan Aİ-də süni intellektlə yaradılmış məzmun etiketlənməli, çatbotlar isə insan olmadıqlarını açıqlamalıdır. Omnibus paketi yüksək riskli sistemlər üzrə son tarixləri 2027-ci ilin dekabrına və 2028-ci ilin avqustuna keçirir.
Avropa İttifaqının Süni İntellekt Aktı ən görünən mərhələsinə keçib. 2 avqust 2026-cı ildən reqlamentin şəffaflıq öhdəlikləri bütün Aİ ərazisində tətbiq olunur, Avropa Süni İntellekt İdarəsinin və milli bazar nəzarəti orqanlarının icra səlahiyyətləri isə artıq işləkdir.
Hazırda nə tətbiq olunur
Avropa Komissiyasının 2 avqust 2026-cı il tarixli açıqlamasına əsasən:
- Süni intellektlə yaradılmış və ya dəyişdirilmiş məzmun, deepfake materialları da daxil olmaqla, aydın və görünən şəkildə etiketlənməli və maşınla oxunan nişanlar daşımalıdır.
- İstifadəçilərə insanla deyil, süni intellekt sistemi ilə — məsələn, çatbot, süni intellekt agenti və ya avatarla — qarşılıqlı əlaqədə olduqları bildirilməlidir.
- Şirkətlər üçün sanksiyalar 15 milyon avroya və ya qlobal illik dövriyyənin 3%-inə qədər, Aİ institutları üçün 750 000 avroya qədərdir. Kiçik və orta müəssisələrə, həmçinin kiçik orta kapitallı şirkətlərə mütənasiblik prinsipi tətbiq edilir.
Komissiya uyğunluğun necə sübut oluna biləcəyi barədə təlimatlar, süni intellektlə yaradılmış məzmunun şəffaflığı üzrə Davranış Məcəlləsi və süni intellekt məzmununun etiketlənməsi üçün Aİ ikonları dəstini dərc edib.
Nə dəyişdi
Latham & Watkins şirkətinin 13 may 2026-cı il tarixli müştəri qeydinə əsasən, Aİ institutlarının 7 may 2026-cı ildə siyasi razılığa gəldiyi «AI Act Omnibus» paketi yüksək riskli süni intellekt sistemləri üzrə uyğunluq müddətlərini uzadır:
| Öhdəlik | Yeni son tarix |
|---|---|
| Müstəqil yüksək riskli sistemlər (Əlavə III) | 2 dekabr 2027 |
| Tənzimlənən məhsullarda / təhlükəsizlik komponentlərində süni intellekt (Əlavə I) | 2 avqust 2028 |
| Şəffaflıq və su nişanı | 2 avqust 2026 (bazarda artıq mövcud olan generativ sistemlər üçün 2 dekabr 2026-cı ilədək keçid güzəşti) |
| Süni intellektlə yaradılmış intim məzmuna dair yeni qadağa | 2 dekabr 2026 |
Bunun Aİ-dən kənarda əhəmiyyəti
Süni İntellekt Aktı süni intellekt sistemlərini Aİ bazarına çıxaran və ya nəticələri Aİ-də istifadə olunan təchizatçılara, onların qeydiyyat yerindən asılı olmayaraq, tətbiq edilir. Aİ müştərilərinə proqram təminatı, məzmun alətləri və ya söhbət interfeysləri satan Azərbaycan və regionun digər şirkətləri üçün etiketləmə və açıqlama qaydaları praktikada ilk işləyən öhdəliklərdir.
