Aİ Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyada rəqəmsal və süni intellekt əlaqələri üçün 623 milyon avro vəd edib

Avropa Komissiyası Qara dəniz regionunu, Cənubi Qafqazı, Türkiyəni və Mərkəzi Asiyanı əhatə edən təhlükəsiz rəqəmsal infrastruktur üçün 623 milyon avroya qədər investisiya və texniki yardım vəd edib. Bu barədə Report.az Avropa Komissiyasına istinadən məlumat yayıb; vəd 9 noyabr 2026-cı ildə Moldovanın paytaxtı Kişinyovda Rəqəmsal Əlaqələndirmə üzrə Yüksək Səviyyəli Platformanın ilk iclasında səslənib.

Nə vəd edilib

• Brüsseldə yerləşən Insight EU Monitoring nəşrinin yenidən dərc etdiyi Avropa Komissiyası açıqlamasına görə, maliyyələşmə 5G şəbəkələrini, peyk rabitəsini, süni intellekti və data mərkəzlərini əhatə edir.
• Report.az-ın yazdığına görə, iclasda Avropa Komissiyasının genişlənmə üzrə komissarı Marta Kos, Moldovanın baş naziri Vasile Tofan, rəqəmsal transformasiyaya məsul nazirlər, Aİ üzvü dövlətlərin, Qara dəniz regionunun, Türkiyənin, Cənubi Qafqazın və Mərkəzi Asiyanın nümayəndələri, həmçinin beynəlxalq maliyyə qurumları və özəl sektorun təmsilçiləri iştirak edib.
• Komissiyanın açıqlamasına əsasən, Kos deyib: «Əlaqələndirmə iqtisadi prioritetdən daha genişdir — söhbət həm də təhlükəsizlik, dayanıqlıq və müstəqillikdən gedir».
• Report.az-ın məlumatına görə, 2026-cı ilin iyununda işə salınan platforma Aİ-nin Cənubi Qafqaz və Qara dəniz regionu vasitəsilə Mərkəzi Asiyaya nəqliyyat, enerji və rəqəmsal əlaqələrin inkişafı istiqamətindəki səylərinin bir hissəsidir; Brüssel bununla bağlı Orta Dəhlizin 2030-cu ilədək ticarət axınlarını üç dəfə artıracağını və yük tranziti müddətlərini qısaldacağını gözləyir.
• Report.az-a görə, platformanın enerji əlaqələndirməsinə həsr olunan növbəti iclası 2027-ci ildə keçiriləcək; regional təhlükəsizlik və əlaqələndirmə üzrə ikinci nazirlər iclası isə 16 noyabrda Brüsseldə baş tutacaq.

Bunun əhəmiyyəti nədir

Report.az və Komissiyanın öz açıqlaması 623 milyon avroluq paketin əhatə etdiyi regionlar sırasında Qara dəniz regionu, Türkiyə və Mərkəzi Asiya ilə yanaşı Cənubi Qafqazın da adını çəkib, lakin ölkələr üzrə bölgü dərc edilməyib — ona görə də bu vəsaitin konkret olaraq Azərbaycandakı layihələrə nə qədər ayrıldığı, ümumiyyətlə ayrılıb-ayrılmadığı hələ məlum deyil.

Azərbaycan şirkətləri üçün bu nə deməkdir

Report.az-ın sərəncamla bağlı materialına görə, prezident sərəncamı ilə təsdiqlənmiş Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası elan edilmiş məqsədləri arasında süni intellekt tədqiqatlarının sürətləndirilməsi və ixtisaslı kadr potensialının güclənməsi ilə yanaşı «infrastruktura çıxışın» yaxşılaşdırılmasını da göstərir. Cənubi Qafqazı süni intellekt və data mərkəzi investisiyaları üzrə alıcı region kimi adlandıran Aİ paketi bu daxili məqsəd baxımından əhəmiyyət daşıyır; lakin Azərbaycana aid konkret layihə, şirkət və ya maliyyə göstəricisi açıqlanmadığı üçün yerli texnologiya və telekommunikasiya şirkətlərinin hələ müraciət edə biləcəyi konkret bir şey yoxdur — yalnız 16 noyabrda Brüsseldə keçiriləcək nazirlər iclası və 2027-ci ildəki enerji iclası təfərrüat əlavə etdikcə izlənilməli çərçivə var.