Prezident Əliyevə görə, süni intellektin sürətli inkişafı əqli mülkiyyət sistemlərinə yeni vəzifələr yaradır

Azərbaycan Press Agentliyinin (APA) məlumatına görə, Prezident İlham Əliyev 12 oktyabr 2026-cı ildə bildirib ki, süni intellektin və rəqəmsallaşmanın sürətli inkişafı əqli mülkiyyət sistemləri üçün «yeni vəzifələr müəyyən edir». Fikir Bakıda keçirilən, Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv dövlətlərin əqli mülkiyyət qurumları rəhbərlərinin II görüşünə ünvanlanmış müraciətdə yer alıb. Trend.az həmin gün eyni müraciəti təsdiqləyib.

Əliyev görüşə nə deyib

• APA-nın məlumatına görə, Əliyev bildirib ki, texnoloji tərəqqidən səmərəli istifadə «müəlliflərin və ixtiraçıların hüquqlarının etibarlı müdafiəsi» ilə yanaşı aparılmalı, innovasiyaların təşviqi ilə cəmiyyətin maraqları arasında tarazlıq qorunmalıdır.
• Trend.az-ın yazdığına görə, müraciət TDT çərçivəsində keçirilən ikinci belə görüşə ünvanlanıb; görüşü Azərbaycan Respublikasının Əqli Mülkiyyət Agentliyi təşkil edib və o, Azərbaycanın TDT-yə hazırkı sədrliyi dövründə Bakıda keçirilib.
• Trend.az bildirib ki, üzv dövlətlərin rəsmiləri 12 oktyabrda Bakıda TDT-yə üzv dövlətlərin əqli mülkiyyət agentlikləri rəhbərlərinin II görüşünün Birgə Bəyannaməsini imzalayıb.
• Trend.az-a istinadən, TDT-nin baş katibinin müavini Ömer Kocaman deyib ki, bilik və intellektual kapital iqtisadi gücün əsas mənbəyinə çevrildiyi şəraitdə əqli mülkiyyət üzrə əməkdaşlıq «innovasiya və davamlı rəqabətqabiliyyətlilik ilə müəyyən olunan gələcəyin qurulmasına yönəlmiş daha geniş səylər üçün həyati əhəmiyyət daşıyır».

Bunun əhəmiyyəti nədir

Əliyevin müraciəti prezident səviyyəsində siyasət siqnalıdır, əqli mülkiyyət qanunvericiliyində konkret dəyişiklik deyil: o, nə hər hansı qanun layihəsinin, nə süni intellektlə müəlliflik qaydasının, nə də Azərbaycanın öz patent və müəlliflik hüququ çərçivəsi üzrə vaxt cədvəlinin adını çəkməyib. Bununla belə, süni intellektin inkişafını birbaşa əqli mülkiyyət siyasəti ilə əlaqələndirmək — özü də Azərbaycanın TDT-yə sədrliyi dövründə təşkil etdiyi tədbirdə — hökumətin süni intellekt dilini indiyə qədər süni intellekt üzrə strategiya sənədlərindən ayrı inkişaf etmiş bir institusional istiqamətə, regional əqli mülkiyyət əməkdaşlığına daxil etdiyini göstərir.

Azərbaycan qurumları üçün bu nə deməkdir

Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası prezident sərəncamı ilə təsdiqlənib və 19 mart 2025-ci ildə açıqlanıb; Trend.az-ın məlumatına görə, onun prioritet tədbirləri arasında «məsuliyyətli və etik süni intellekt üçün normativ-hüquqi bazanın yaradılması» da var. Əliyevin TDT görüşünə müraciəti əqli mülkiyyət qaydalarının həmin hüquqi baza işinin içində dayandığını ehtimal etməyə əsas verir: Azərbaycanda fəaliyyət göstərən süni intellekt tərtibatçıları, startaplar və tədqiqat qurumları üçün Bakı görüşünün qoyduğu, lakin hələ cavablandırmadığı açıq sual süni intellektin köməyi ilə yaradılan işlər üzrə müəlliflik və patent hüquqlarının ölkə daxilində necə müəyyən ediləcəyidir. Nə APA, nə də Trend.az belə bir qayda üzrə vaxt cədvəli və ya layihə mətni barədə məlumat verməyib.