Ələt Azad İqtisadi Zonasında süni intellekt data mərkəzi üzrə danışıqlar son mərhələdədir — nazir müavini
Nazir müavini Rəşad Həsənov 25 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda bildirib ki, Azərbaycan Ələt Azad İqtisadi Zonasında data mərkəzi üzrə hiperskal bulud şirkətləri ilə danışıqların son mərhələsindədir; əsas arqument təxminən 2 QVt artıq gücdür.
Azərbaycan Ələt Azad İqtisadi Zonasında data mərkəzinin qurulması üzrə «danışıqların son mərhələsindədir». Bunu Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat nazirinin müavini Rəşad Həsənov 25 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilən İkinci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun süni intellekt panelində bildirib; bu barədə Trend.Az və APA məlumat yayıb.
Nazir müavini nə deyib
- Data mərkəzi barədə: Trend.Az-ın məlumatına görə, Həsənov deyib ki, Ələt layihəsi ilə əlaqədar «çoxsaylı hiperskal (nəhəng miqyaslı) data mərkəzi və bulud şirkəti ilə geniş və uzunmüddətli müzakirələr aparılıb».
- Trend.Az Həsənova istinadən yazıb ki, Azərbaycanın arqumentləri təxminən 2 QVt həcmində artıq elektrik enerjisi istehsal gücü, geniş optik lif əhatəsi və Avropa ilə Asiya arasındakı mövqedir.
- Həsənov bildirib ki, dünyada artıq 100-dən çox ölkənin süni intellekt strategiyası var; 2019-cu ildə bu göstərici təxminən 30 idi. APA-nın məlumatına görə, o əlavə edib ki, indi əsas məsələ «tətbiqin sürəti və keyfiyyətidir».
- APA-ya görə, o deyib ki, dövlət qurumları artıq süni intellekt alətlərindən istifadə edir: təhsildə şagird köməkçisi, süni intellekt əsaslı kibertəhlükəsizlik mərkəzi, kənd təsərrüfatında bitki xəstəliklərinin proqnozlaşdırılması və vətəndaş sorğuları üçün myGov süni intellekt köməkçisi.
- APA-nın yazdığına görə, əhalisi 10 milyon olan ölkədə myGov platformasının istifadəçi sayı «4 milyonu keçir», ilin sonuna hədəf isə 5 milyondur; dövlət sistemləri 2027-ci ilin sonuna dövlətin G-Cloud bulud platformasına köçürülür.
- APA-nın məlumatına görə, Prezident İlham Əliyevin 2026-cı ilin fevralında təsdiqlədiyi Azərbaycanın 2026–2028-ci illər üzrə rəqəmsal inkişaf tədbirlər planı dörd istiqaməti və 56 təşəbbüsü əhatə edir.
Bunun əhəmiyyəti nədir
Danışıqlar nəticə verərsə, Ələtdəki data mərkəzi Azərbaycanın süni intellektlə birbaşa əlaqələndirilən ilk açıqlanmış hiperskal hesablama layihəsi olacaq. Bu, hökumətin öz rəqəmsallaşma platformalarından irəliyə doğru addımdır və ölkəni enerji artıqlığı üzərində qurulan regional hesablama və bulud mərkəzi kimi mövqeləndirir; oxşar infrastruktur təşəbbüsləri Xəzər və Körfəz regionlarının digər ölkələrində də aparılır.
Azərbaycan şirkətləri üçün bu nə deməkdir
Həsənovun dedikləri Azərbaycanın 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyası ilə bir sırada durur; prezident sərəncamı ilə təsdiqlənən və Report.az-ın 19 mart 2025-ci ildə xəbər verdiyi sənəddə infrastrukturun əlçatanlığı prioritetlər arasında göstərilir. Nə APA, nə Trend.Az Ələt üzrə imzalanmış müqavilə, adı açıqlanan hiperskal tərəfdaş, layihə dəyəri və ya başa çatma tarixi barədə məlumat verməyib; ona görə də açıqlama qəti qərar verilmiş obyekt kimi deyil, danışıqlar barədə yenilik kimi oxunmalıdır. Yerli bulud, hostinq və süni intellekt xidməti təchizatçılarının hələ planlaşdırma üçün təsdiqlənmiş güc və ya tender əsası yoxdur.
